Umowy występujące w obrocie gospodarczym

Działalność gospodarcza rozumiana zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z 23.12.1988 r. o działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 41, poz. 324 ze zm.) prowadzi do wymiany dóbr i usług będących efektem działalności wytwórczej, budowlanej, handlowej i usługowej. Działalność gospodarcza jest bowiem prowadzona nie na własne potrzeby przedsiębiorcy, który ją prowadzi, ale na zbyt. Owa wymiana odbywa się w ramach odpowiednich stosunków prawnych, zaś podstawowym jej instrumentem jest umowa.
W toku wymiany dóbr i usług historycznie wykształciły się w obrocie gospodarczym wielorakie i jurydyczne zróżnicowane typy umów. Szczególnie istotne jest tu wyróżnienie umów nazwanych i nienazwanych. Kontrowersyjne natomiast w nauce jest wyróżnienie umów mieszanych. Podzielając pod tym względem poglądy tych autorów, którzy poprzestają na podziale dychotomicz-nym, wyróżniając jedynie umowy nazwane i nienazwane, byłbym zdania, że z tymi ostatnimi mamy do czynienia wtedy dopiero, gdy nie da się ich bez reszty przyporządkować jakiemukolwiek typowi umowy nazwanej (typ ustawowy). Przy wyróżnieniu umów nazwanych i nienazwanych, umowy mieszane znajdują się w obrębie tych ostatnich. Czy jednak stwierdzenie, że dana umowa nienazwana składa się z elementów umów nazwanych powoduje konieczność analogicznego stosowania do tej umowy nienazwanej przepisów regulujących te elementy, może być kwestią sporną. Wszak chodzi tu o umowy nie zdefiniowane i nie uregulowane przepisami obowiązującego prawa, których nie można wskutek tego przyporządkować bez reszty jakiemuś ustawowemu typowi umowy, zatem trudno byłoby też mówić tu o luce w prawie. Tylko zaś luka w prawie uzasadnia konieczność stosowania przepisów przy wykorzystaniu wykładni drodze analogii legis lub iuris. Zagadnienie jest jednak dyskusyj-ne, i w nauce prawa polskiego dostatecznie nie zostało jeszcze wyjaśnione.