Cechy specyficzne umów występujących w obrocie gospodarczym

W obrocie gospodarczym występują niemal wszystkie, znane prawu zobowiązań, typy umów nazwanych i nienazwanych, niemniej znaczenie podstawowe posiadają umowy obligacyjne, zobowiązujące i rozporządzające, wzajemne, odpłatne, konsensualne i realne, kauzalne i abstrakcyjne oraz losowe. Istotne znaczenie maja także niektóre czynności prawne jednostronne (występujące zwłaszcza w stosunkach zobowiązaniowych, na których wspiera się konstrukcja prawna niektórych papierów wartościowych, np. weksli, czeków). Stąd też regulujące obrót gospodarczy przepisy prawa (kodeksy handlowe lub inne akty prawne) z reguły określają czynności prawne (ale nie tylko) podmiotu gospodarczego (kupca, przedsiębiorcy) dokonane w związku z prowadzeniem jego przedsiębiorstwa jako tzw. czynności handlowe. Umowy występujące w tym obrocie są zatem jednym z wielu rodzajów czynności handlowych. Należałoby jednakże silnie podkreślić, że właśnie umowy stanowią w obrocie gospodarczym podstawowe źródło zobowiązań, stąd im właśnie poświęcona zostanie szczególna uwaga.
Charakteryzując występujące w obrocie gospodarczym umowy, należałoby też wskazać, że współczesny obrót gospodarczy charakteryzuje się masowością w zakresie świadczonych dóbr i usług. W zakresie stosunków prawnych, regulujących ten obrót, powoduje to konieczność wykorzystania innych niż tradycyjne instrumentów prawnych. W związku z tym mają szerokie zastosowanie „wzory” lub „warunki” umów, regulaminy, „kary” umowne itp., a nie tradycyjne „techniki” zawierania umów, określania praw i obowiązków stron a także niwelowania skutków niewykonania czy nienależytego wykonania zobowiązań.
W aktualnych polskich realiach gospodarczych da się także zauważyć poszerzenie i wykorzystanie u obrocie gospodarczym cywilistycznej metody regulacji tego obrotu a także stopniowe wypieranie tradycyjnych rodzajów i typów umów na rzecz nowych, zwłaszcza nienazwanych (mieszanych). Znamienna jest zwłaszcza „obca” proweniencja tych umów, co wiąże się z internacjonalizacją obrotu i ogromnym wpływem gospodarczym na ten obrót takich potęg gospodarczych jak USA, Japonia, Niemcy, Francja, Kanada itp.